Κατηγορια: Γενικα
Υπάρχουν στιγμές που νιώθουμε πως χανόμαστε μέσα στις σχέσεις μας. Προσπαθούμε να αγαπήσουμε, να φροντίσουμε, να συνδεθούμε – και κάπου ανάμεσα στο «εμείς» και στο «εγώ», κάτι μπερδεύεται. Πότε χρειάζεται να πλησιάσω; Πότε να μείνω; Πού τελειώνω εγώ και πού αρχίζει ο άλλος;
Οι σχέσεις είναι ένας ζωντανός χώρος συνάντησης, όπου δύο άνθρωποι προσπαθούν να συνδεθούν χωρίς να χαθούν.
Στην προσπάθεια αυτή, τα όρια παίζουν καθοριστικό ρόλο· είναι οι «αόρατες γραμμές» που διαφυλάσσουν την ακεραιότητά μας και επιτρέπουν στη σχέση να αναπτυχθεί με ασφάλεια και σεβασμό. Όταν γνωρίζω πού τελειώνω εγώ και πού αρχίζει ο άλλος, μπορώ να πλησιάζω και να σχετίζομαι με τον άλλο χωρίς να χρειάζεται να μικρύνω ή να αφομοιωθώ από τον άλλο ή να κυριαρχήσω.
Οι σχέσεις που μας εξαντλούν συνήθως αποκαλύπτουν τα όρια που δεν μπήκαν ποτέ ρητά – ή την επικοινωνία που δεν ειπώθηκε ποτέ καθαρά.
Η ικανότητα να θέτουμε όρια και να σχετιζόμαστε με ασφάλεια ριζώνει στις πρώιμες σχέσεις ζωής. Ο τρόπος που μας φρόντισαν, που ανταποκρίθηκαν ή όχι στις ανάγκες μας, η σταθερή και προβλέψιμη παρουσία ενός φροντιστή (μητέρα, πατέρας, κηδεμόνας) καθορίζει σε σημαντικό βαθμό πώς αντιλαμβανόμαστε την εγγύτητα και την ασφάλεια και πώς σχετιζόμαστε στο σήμερα. Ωστόσο, οι αναπαραστάσεις των πρώιμων τρόπων σχετίζεσθαι δεν είναι στατικές· μπορούν να μετασχηματιστούν μέσα από νέες εμπειρίες και κυρίως μέσα από σχέσεις που προσφέρουν ασφάλεια, συνέπεια και αυθεντική επικοινωνία – όπως η θεραπευτική σχέση. Εκεί, όπου το άτομο έχει την ευκαιρία να βιώσει ξανά τη δυνατότητα σύνδεσης χωρίς απώλεια του εαυτού, μαθαίνοντας να σχετίζεται με μεγαλύτερη επίγνωση και σταθερότητα.
Η επικοινωνία είναι το νήμα που συνδέει και δίνει μορφή στις σχέσεις. Όπως τόνιζε ο Paul Watzlawick, «δεν υπάρχει μη επικοινωνία» – ακόμη και η σιωπή, η απόσυρση ή η αποφυγή, είναι μορφές επικοινωνίας. Επικοινωνούμε διαρκώς, με λόγια ή χωρίς λόγια. Και αφού κάθε επικοινωνία εμπεριέχει σχέση, κάθε μήνυμα, ακόμη και το πιο σιωπηλό, λέει κάτι για το «πώς» στεκόμαστε ο ένας απέναντι στον άλλον.
Η τέχνη των ορίων δεν είναι η τέχνη της απόστασης, αλλά της οικειότητας. Είναι η ικανότητα να μένω σε σχέση χωρίς να χάνω τον εαυτό μου· να επικοινωνώ ανοιχτά, ακόμη κι όταν σιωπώ· να ανήκω, χωρίς να εξαρτώμαι. Κι αυτό είναι, τελικά, η ουσία της ανθρώπινης σύνδεσης.
